Skyscraper large

مرگ تدریجی با طعم غفلت

e6rt666r

تیرداد آذرنوش

در هفته های گذشته تعداد مرگ کودکانی که بر اثر نوشیدن لوله باز کن معروف «صاد»، تنها در بیمارستان مفید به سه تن رسید.  این آمار در ماه گذشته در بیماستان لقمان به رقمی بالاتر از تعداد انگشتان دو دست می رسد و متاسفانه در همین بیمارستان در سال ۸۹، بنا بر تحقیقات انجام شده، فقط ۵۰۰ مورد از نوع مسمومیت با مواد شوینده در بین کودکان ۲ تا ۵ سال گزارش شده که ۳۵۰مورد آن با وایتکس بوده است. در این بین، دو نوع مسمومیت وجود دارد، اگر کودک در اثر مصرف مایعاتی مثل سفیدکننده‌ها (مثل وایتکس) یا جوهرنمک دچار مسمومیت شود، علایمی مانند قرمزی، ورقه‌ورقه شدن پوست و تورم دهان و سوزش در وی ایجاد می‌شود. علایم در مورد سفیدکننده‌ها و جوهرنمک معمولا مشترک است، ولی ضایعات در این دو مورد متفاوت است. مسمومیت با لوله باز کن،شوینده‌ها، سفید کننده‌ها و چاه‌بازکن‌ها ترکیبات قلیایی قوی دارند که وقتی خورده می‌شوند، سوزانندگی زیادی ندارند. یعنی مثل اسیدها نیستند که کودک بعد از خوردن کمی از آن، مایع را بیرون بریزد. به همین دلیل حجم زیادی از مایع خورده می شود و به سرعت بافت‌های مری را سوزانده و دستگاه گوارش را سوراخ می‌کند. شوینده ها و سفیدکننده‌ها قلیایی خطرناک‌ترین مواد شوینده هستند که از مواد اسیدی مثل جوهرنمک هم خطرناک تر عمل می کنند. جوهرنمک ممکن است سطح مخاط را بسوزاند و سوختگی منتشر و وسیعی در دستگاه گوارش ایجاد کند، اما قلیایی ها بافت را سوراخ می کنند و در برخی موارد راه های هوایی را متورم می کنند و کودک به دلیل کمبود اکسیژن از می میمرد و هرچه « پی.اِچ» شوینده بالاتر باشد آسیب بیشتر است و خوردن مقدار کمی از آن هم می تواند سطح تماس را از بین ببرد.

متاسفانه به طور میانگین در هر ماه دو مورد مسمویت کودک با مواده شوینده و یا لوله بازکن ها گزارش می شود، و با وجود نوع بسته بندی محصول «صاد» که شباهت زیادی به بسته بندی یک محصول خوراکی دارد، این آمار که در هفته های گذشته بالا رفته است توسط برخی پرسنل بخش مراقب های ویژه بیمارستان مفید از شرکت مذکور پیگیری شد و نوع بسته بندی این محصول فرق کرد ولی اساس آن که رنگ نارنجی بوده و میل کودک را ترغیب می کند به همان صورت بوده و تغییری نکرده است.

 در ادامه به سراغ «علی کرمانی» – کارشناس تبلیغات -  رفتم و از وی پرسیدم که: «اساساً رنگ و بسته بندی این گونه محصولات شوینده و پاک کننده باید چگونه باشد؟»، وی در پاسخ سؤال با تاکید بر سفید بودن بسته بندی این نوع محصولات اذعان داشت، مشابه های خارجی و داخلی اکثراً سفید بوده و در بعضی موارد به ندرت رنگ های شاد یافت می شود، اصولاً رنگ سفید برای اینگونه محصولات یک عرف به حساب آمده و از آن جایی که رنگ سفید را همگان رنگِ پاکی و پاک کننده می دانند اکثر کارخانه های تولید کننده از همین رنگ برای محصولات خود استفاده می کنند.

کرمانی همچنین در پاسخ به این سؤال  که رعایت چه مواردی از سوی تولید کنندگان، به عدم دسترسی کودک و عدم ترغیب وی برای خوردن ماده های شوینده کمک می کند؟ با اشاره به جنس ضخیم بسته بندی محصول که در اکثر موارد «پِت» یا همان «پلی اتیلین گیلیکول» است، از فقدان درب قفل دار در این نوع محصولات انتقاد کرد. وی ادامه می­دهد:« در اکثر مشابه خارجی چنین محصولاتی، بسته بندی دارای یک درب قفل دار یا ضامن دار است که مطمئناً با فشار دستان یک کودک باز نمی شود و اصولاً در زندگی امروزی با توجه به رشد عقلی سریع آنها و کنجکاوی بیش از حدشان نسبت به همه چیز، انتظار می رود چنین درب هایی برای این محصولات طراحی شود تا شاهد وقایع تلخی از این قبیل نباشیم. اما متاسفانه تولید کنندگان به دلیل بهره بری از سود بیشتر از تولید این گونه درب های محافظ دار سر باز می زنند و نبود نظارت کافی و استاندارد اجازه طی شدن همین روند را به خودی خود می دهد». کرمانی درباره ی علل تغییر ندادن طراحی این محصول اعتقاد دارد:« به خاطر جا افتادن این محصول با رنگ نارنجی تغییر رنگ ممکن است به فروش آن لطمه بزند». 

این نوع مرگ کودکان در کشورهای بزرگ آمار تلخ قابل توجهی دارد، به عنوان مثال: در ایالات متحده، سالانه ۱۲ هزار کودک زیر شش سال به نوعی در معرض سم و محصولات پاک کننده هستند و دچار آسیب های جدی می شوند، گفتنی است، ۷۲ درصد کودکان صدمه دیده از محصولات شوینده، طی سال های ۱۹۹۰ تا ۲۰۰۶ در ایالات متحده، کودکان بین ۱ تا ۳سال بوده اند. نتایج تحقیقات می گویند نگهداری محصولات و ارائه محصولات شوینده در بطری های رنگی، منبع ۴۰ درصد از آسیب های ناشی از مسمومیت در کودکان است. با این وجود متاسفانه در ایران آمار دقیقی به غیر از تحقیق بیمارستان لقمان از مرگ و میر کودکان با محصولات شوینده منتشر نمی شود. انتشار این آمار می تواند نگاه مسئولین را به این مسئله جلب کرده تا اقداماتی در جهت کم شدن این آمار انجام دهند.

اغلب پزشکان معتقدند در صورت استفاده از مواد جرم گیر، سفید کننده و اسپری های خوشبوکننده هوا در خانه خطر جدی کودکان را تهدید می کند. کودکان بیشتر در معرض خطر مواد سمی تشکیل دهنده پاک کننده ها و شوینده ها قرار می گیرند، زیرا بدن آنان سریع تر مواد شیمیایی را جذب می کند. از طرفی دیگر کودکان اکثراً اشیا و مواد خارجی را در دهان خود قرار می دهند، از این رو هنگامی که اسپری های خوشبوکننده یا سایر پاک کننده ها و شوینده ها در محیط خانه استفاده می شود، ذرات آن ها در هوا پخش شده و روی اشیای خانه می نشیند و کودکان با بردن اشیا به سمت دهانشان ذرات را به بدن خود منتقل می کنند. پزشکان می گویند نگهداری این مواد در منزل بسیار خطرناک است. مسمومیت با این مواد برای کودکان خطر جدی محسوب می شود. مواد شوینده با غلظت بالا نباید به راحتی در دسترس کودکان قرار گیرد. بخصوص اگر این مواد داخل شیشه، لیوان و یا ظروف مشابه نگهداری شود.

کودکان، به‌خصوص کودکانی که تازه راه می‌افتند، بیشتر در معرض خطر مسمومیت قرار دارند. پس باید آن‌ها را همیشه تحت نظر داشت. آن‌ها خیلی سریع عمل می‌کنند و لحظه‌ای غفلت ممکن است باعث مسمومیت شان شود. هرگز مواد شوینده‌ای مثل سفیدکننده‌ها از ظرف اصلی خودشان به ظروف دیگر مثل بطری‌های آب یا نوشابه منتقل نشود، چون حتی بچه‌های بزرگ‌تر هم ممکن است به جای نوشیدنی، آن را مصرف کنند. نگهداری از موادغذایی و شوینده‌ها در یک مکان موضوعی شایع بین خانواده‌هاست که این اقدامی بسیار خطرناک و غیربهداشتی محسوب می شود. لازم است که این مواد، جدا از هم و در مکان‌های مختلفی نگه داشته شوند.

از دیگر توصیه های عملی این است که، یا لوله بازکن را نخرید یا اگر نیاز دارید تمام آن ماده را به یکباره مصرف کنید و چیزی در قوطی لوله‌ بازکن باقی نگذارید. این کار می‌تواند برای کودکان بسیار خطرناک باشد و اگر هم موردی رخ داد، در مواجهه با خوردن مواد شوینده توسط کودکان هیچ ماده خوراکی به کودک ندهید و هرچه سریعتر کودک را به اولین مرکز بیمارستانی و درمانی برسانید. در حال حاضر بیمارستان مفید در حال جمع آوری اطلاعات درباره موارد مشابه دیگر بیمارستان‌هاست تا موضوع را از طریق وزارت بهداشت پیگیری کند، که در آینده نزدیک  شاهد چنین وقایعی نباشیم.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large