Skyscraper large

کودکان در بولیوی برای حقوق کارشان مبارزه می‌کنند!

sdf6s54dfh

امید رضایی

صدها هزار نفر از کودکان در بولیوی با وجود این که سن قانونی کار ۱۴ سال است، کار می‌کنند. اما در حالی که بیشتر آنها مجبورند از خانواده‌ی‌شان حمایت کنند، در واقع زندگی آنها به شغلشان بستگی دارد. برخی نیز به برای بهبود شرایط زندگی کار می‌کنند.

حالت‌های مخلتفی از کار کودک در بولیوی وجود دارد. برخی مانند “دِینا مامانی” ۱۲ ساله، زرنگ و چابک هستند. او وقتی تنها هشت سال داشت، با فروختن آب‌میوه در یکی بازارهای شلوغ در مرکز شهر “لاپاز” به همراه مادربزرگش، شروع به کار کردن کرد.  در آن زمان خانواده‌ی او روزهای سختی را می‌گذراندند؛ و دِینا به کسب چند دلار در روز نیاز داشت تا برای خرید چیزهایی مانند کتاب‌های مردسه و بلیط اتوبوس بپردازد.

برخی مانند “رودریگو مِدرانو کال” بالغ و هشیار به نظر می‌آیند. رودریگو ۱۴ ساله، در در لاپاز سیگار و آدامس می‌فروشد و شب‌ها تا دیروقت کار می‌کند. در سراسر کشور، چهره‌های بسیار بیش‌تری وجو دارند: چهره‌ی پسرانی که در گرما و شرجی شهرهای جنگلی، کفش واکس می‌زنند، و دخترانی که در گورستان‌های پرپیچ و خم، سنگ قبر تمیز می‌کنند، و نوجوانانی که به سختی مشغول کار کمرشکن درو کردن نیشکر هستند.

حق کار؟

اصولاً رودریگو و دِینا، نباید چنین کارهایی را انجام بدهند- دِینا به این دلیل که زیر ۱۴ سال سن دارد، و رودریگو به این دلیل که تا دیروقت داخل و بیرون بارهایی که برای افراد کمتر از ۱۸ پرخطر محسوب می‌شوند، کار می‌کند.

اما نه تنها این کودکان کار می‌کنند، بلکه آنها عضو اتحادیه‌ی کودکان و نوجوانان کارگر بولیوی (UNATsBO) نیز هستند، سازمانی متشکل از کارگران جوان برای دفاع از خودشان دربرابر بهره‌کشی، استثمار و سوءاستفاده.

برای رودریگو، این مسئله که او و خیلی دیگر از کودکان، به دلیل سن کمشان قانوناً از کار منع شده‌اند، واهی و مستبدانه به نظر می‌رسد!

او می‌گوید: شاید مردم به ما بگویند “آنها هنوز ذهن کودکانه دارند”، اما [باید گفت] بزرگسالان ۲۱ ساله‌ای وجود دارند که ذهنشان مانند یک بچه است؛ و بچه‌های ۱۳ ساله‌ای وجود دارند که ذهنی مانند یک بزرگسال دارند.

دِینا آخر هفته‌ها در کیوسک آب‌میوه‌فروشی مادربزرگش، به او کمک می‌کند.

برای خیلی از مردم اروپا و آمریکای شمالی، عبارت “کار کودک” تصویر کارخانه‌های عظیمی که کودکان را در شیفت‌های ۱۲ساعته به کار می‌گیرند، تداعی می‌کند. اما در بولیوی، واقعیت چیز دیگری‌ است. بسیاری از کودکان و نوجوانان کار، در مزرعه‌های خانوادگی مشغول کار هستند و یا بخشی از چرخه‌ی اقتصاد غیررسمی شهری هستند. کاری که این کودکان و نوجوانان انجام می‌دهند، لزوماً به عنوان “کار کودک” شناخته نمی‌شود.

بر اساس نظر سازمان جهانی کار (ILO)، یکی از نهادهای  اصلی دفاع از حقوق کار در سراسر دنیا، «خواسته یا ناخواسته، اشکال خاصی از کار، می‌توانند “کار کودک” نامیده شوند که به سن کودک، نوع و ساعت کاری که انجام می‌دهد، شرایط کار و مقاصدی که هر کشور منحصراً پیگیری می‌کند، بستگی دارد».

حفاظت کودکان در برابر مشاغل پرخطر و بهره‌کشی

پژوهشی که در سال ۲۰۰۸ در بولیوی انجام شد، تخمین می‎زند که ۸۰۰هزار کودک و نوجوان مشمول طبقه‌بندی “کار کودک” می‌شوند. این پژوهش روشن کرد که از این ۸۰۰هزار نفر، ۴۹۱هزار نفر زیر ۱۴ سال دارند و ۳۰۹هزار نوجوان بین ۱۴ تا ۱۷ سال، در مشاغلی مشغولند که به عنوان “مشاغل پرخطر” طبقه‌بندی می‌شوند. تنها بخشی کوچکی از نیروی کار زیر ۱۸ سال، در UNATsBO  (اتحادیه‌ی کودکان و نوجوانان کارگر بولیوی) عضو هستند. UNATsBO می‌پذیرد که مشاغلی مانند کار در معدن و درو کردن نیشکر، مشاغلی هستند که کودکان نباید انجام دهند.

اما روی هم رفته، UNATsBO (اتحادیه‌ی کودکان و نوجوانان کارگر بولیوی) از دولت می‌خواهد که تمرکز روی حداقل سن کار را متوقف کند و به جای آن، انرژی‌اش را معطوف حمایت از کودکان و نوجوانانی در برابر دستمزهای ناچیز و بدرفتاری و سوءاستفاده‌ی جسمی و روانی از جانب کارفرمایان و مشتریان کند.

چند سال قبل وقتی بولیوی قانون اساسی جدیدی تدوین کرد، UNATsBO دولت را متقاعد کرد که به جای ماده‌ی مربوط به ممنوعیت کار کودک، سوءاستفاده و بهره‌کشی از کودکان و نوجوانان را ممنوع کند. اعضای اتحادیه اعتصاب‌ها و راهپیمایی‌هایی برای دستمزد بالاتر و شرایط کاری بهتر ترتیب دادند. در سطح محلی، UNATsBO، که تا حدودی از طرف نهادهای بین‌المللی کودک‌محور تامین می‌شود، مکانی را تدارک دید تا کودکان و نوجوانان همبستگی و اتحاد با کسانی که آنها را درک می‌کنند، به دست آورند.

کودکان و نوجانان عضو UNATsBO شعبه‌ی اِل‌آلتو، جلساتی را بری ارتقای شرایط کار برگزار می‌کنند.

گلادیس سارمیِنتو، وقتی تنها ۵ سال داشت، با فروختن پاک‌کورن در اطراف محل سکونتش، شروع به کار کرد. وی اکنون در ۲۵ سالگی، معلم تئاتر کودکان کم‌درآمد است. او معتقد است که UNATsBO او را از حقوقش آگاه کرده و به او قدرت اظهار نظر داده و از این طریق زندگی‌اش را متحول کرده است. حالا، به عنوان یک انسان بالغ، او این کار را برای کارگران کودک و نوجوان انجام می‌دهد.

او می‌گوید: “کودکان و نوجوانان وقتی با اتحادیه هستند، حس خوبی دارند.” و ادامه‌ می‌دهد:  ”واقعیت زندگی ما می‌تواند خشن باشد، اما این‌جا ما می‌فهمیم که می‌توانیم آن را تغییر دهیم. این باعث می‌شود شما احساس مفید بودن کنید، نه تنها در جنبش، بلکه در خانه و در جامعه”.

سازمان جهانی کار (ILO) و دولت بولیوی در تلاشند که از طریق تنظیم و تعدیل حداقل سن کار و کار پرخطر، کودکان را از سوءاستفاده و بهره‌کشی حفظ کنند تا آنها فرصت تمرکز بر آموزش داشته باشند.

کار فقط به خاطر نیاز

نهایتاً، تنها یک کلمه است که اعضای UNATsBO (اتحادیه‌ی کودکان و نوجوانان کارگر بولیوی) در پاسخ به این سوال که “چرا با وجود سن کم کار می‌کنید؟” یا “چرا تن به کارهای پرخطر می‌دهید؟” مدام تکرار می‌کنند: نیاز.

آنها نیاز دارند که برای مدرسه کتاب تهیه کنند، نیاز دارند که برادرها و خواهرهای کوچک‌ترشان را تامین کنند، نیاز دارند که به خانواده‌های‌شان برای پرداخت صورت‌حساب‌ها کمک کنند. علی‌رغم کاهش میزان فقر در بولیوی در سال‌های اخیر، واضح است که کارگران کودک و نوجوان همچنان نقش کلیدی‌ای برای زنده نگه‌داشتن خیلی از خانواده‌ها به عهده دارند.

این موضوع، دغدغه‌ی “سونیا فلورس”، دختری که در گورستان شهر، سنگ قبرها را تمیز می‌کند نیز هست. سونیا می‌گوید: اگر کار کافی برای والدین ما وجود داشته باشد، احتمالاً ما دیگر کار نخواهیم کرد. اما چنین نیست، بنابراین ما کار می‌کنیم…

 


  • این گزارش ترجمه ای است از «Children in Bolvia fight for their right to work»  که در تاریخ دوازدهم ماه می – به قلم سارا شهریاری – در خبرگزاری آلمان منتشر شده است.
این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large