Skyscraper large

کنکور، کابوسی هولناک

601046_4215932- محمد صادقی mohamad sadeghi محمد صادقى

محمد صادقی

هر چند به مدد رشد کمی دانشگاه های پولی، چند صباحی است که غول کنکور، نیمه خفته و فرتوت می نماید و از تب و تاب اولیه خود افتاده، اما هنوز نام کنکور تداعی گر کابوسی هولناک در اذهان نسل های مختلف است.

 کابوسی که یک سال آزگار زندگی و آرامش هر دانش آموزی را یک سر تحت  تاثیر قرار داده و فشارهای روحی و جسمی بسیاری را چه در زمان پیش از فرارسیدن روز موعود، چه در لحظه برگزاری آزمون و چه پس از آن در هنگام اعلام نتایج بر دانش آموزان وارد می آورد که گاه نیز عدم توفیق در کسب نتیجه مطلوب منجر به پایان دادن زندگی خود از سوی فرد دانش آموز ناکام از طریق خودکشی شده است.

دامنه این فشار روحی و جسمی که به فرزندان وارد می شود بی شک در طول سال قبل از کنکور به خانواده ها نیز کشیده شده و استرس های هر روزه،  تعطیلی تفریح و مسافرت و مهمانی و درس خواندن های نیمه شب بخش جدایی ناپذیر زندگی فرزندان و خانواده ها را در طی یک سال پرتنش تشکیل می دهد.

گویی شیشه عمر و سرنوشت هر دانش آموزی در آینده کاری و اجتماعی خود، در اختیار غولی بد ذات است که تنها ۴ ساعت به تو فرصت خواهد داد تا سرنوشت خوب یا غم انگیزی را برای خود رقم بزنی!

در این میان فارغ از هر نتیجه ای که این آزمون سرنوشت ساز برای دانش آموز در پی دارد آنچه که مهم است برخی عوارض  و پیامدهای روحی و جسمی ناشی از اضطراب و بی خوابی های مداوم در پیش از برگزاری آزمون و همچنین فشارهای روحی و استرس شدید در روز برگزاری و از همه مهمتر لحظه ارائه نتایج آزمون سراسری که به جرات می توان آن را از پرتنش ترین لحظات تمام عمر هر فرد و چه بسا مادران و پدران به شمار آورد.

به این ها اضافه کنید هیجانات غیرقابل وصف پس از قبولی در آزمون و یا شوک روحی ناشی از عدم پذیرفته شدن در کنکور سراسری برای دخترانی که شاید سرنوشت زندگی شان بدین طریق تغییر یابد و یا پسرانی که با ناکامی در عبور از سد سترگ کنکور باید خود را مهیای حضور در پادگان های نظامی برای گذراندن خدمت اجباری سربازی نمایند.

بی شک اضطراب، بخش جدایی ناپذیر هر آزمونی است، از یک آزمون ساده گرفته تا آزمون هایی که سرنوشت ساز خوانده می شوند. البته بدیهی است که هر چه سختی آزمون و حساسیت آن بالاتر باشد، به همان نسبت استرس و اضطراب آن نیز بیشتر خواهد بود.

 علل و عوامل اضطراب آزمون در افراد مختلف، فرق دارد.

این علل و عوامل به شکل کلی شامل عوامل فردی و شخصیتی مانند اضطراب عمومی، پایین بودن اعتماد به نفس، هوش، تمرکز و به ویژه روش های نادرست مطالعه و انتظارات نادرست از خود از این علل محسوب می شود.

 همچنین عوامل آموزشگاهی و اجتماعی همچون انتظارات معلمان، رقابت، سیستم آموزشی حاکم بر مدارس، نوع درس و مدرک گرایی و در نهایت عوامل خانوادگی چون شیوه تربیتی والدین، انتظارات سطح بالای والدین، جو عاطفی حاکم بر خانواده، ویژگی های شخصیتی والدین و طبقه اقتصادی و اجتماعی آنها نیز در استرس و اضطراب افراد در آزمون های مهم نقش اساسی دارد.

کنکور سراسری از نگاه کارشناسان از آن دسته آزمون هایی محسوب می شود که همه عوامل شخصی، اجتماعی و خانوادگی را برای داشتن اضطراب فراهم می کند.

در خانواده ها و مدارس معمولا از آموزش مهارت های زندگی که برای کنترل خشم، استرس و سختی های زندگی کاربرد دارد، چندان خبری نیست.

سیستم نظام آموزش در مدارس و به ویژه آموزشگاه های کنکور کاملا بر محور رقابت، نمره گرایی و توجه به رشته و مدرک تحصیلی خاص می چرخد و در خانواده ها نیز باورهای غلطی تعریف شده که موفقیت فرزندانشان را کاملا بر اساس شاخص رتبه و قبولی در دانشگاه تعریف می کنند.

 با این تفاسیر از داوطلبان کنکور جز ترس و اضطراب ناشی از مواجهه با چنین پدیده هولناکی بیشتر نمی توان انتظار داشت.

 گزارش های اورژانس سراسر کشور در روزهای برگزاری کنکور در هر سال نشان می دهد که تعداد مراجعه کنندگان در این روزها افزایش می یابد. افزایش مراجعات پزشکی با ناراحتی های جسمانی نظیر سندرم روده تحریک پذیر، تهوع و استفراع، دل پیچه، تشدید حملات آسمی، افسردگی و متعاقب آن کاهش تمرکز و اختلالات خواب از علل مراجعه به اورژانس است که علت همه آنان چیزی جز اضطراب از کنکور نیست.

احساس خستگی،، عصبی بودن و بی‌قراری، ترس و نگرانی، بی خوابی یا بدخوابی، تپش قلب و تنفس نامنظم و سریع، عرق کردن، سردرد و سرگیجه، مشکل در تمرکز و حافظه، لرزش یا پرش عضلات و تکرر ادرار نیز از عوارض دیگر اضطراب ناشی از کنکور است.

استرس می‌تواند موجب ریزش مو یا سفید شدن تارهای مو شود و همچنین گاهی اوقات زخم‌های دردناکی که در دهان ایجاد می‌شوند به دلیل نوع تغذیه نیستند بلکه می‌توانند ناشی از استرس باشند. سایر عوارض استرس روی دهان شامل دندان قروچه، قفل شدن فک، خشکی دهان، مشکلات بلعی و لکنت زبان رایج هستند.

اضطراب موجب بروز بیماری‌های قلبی و فشار خون بالا آسم و مشکلات تنفسی نیز عوارض استرس روی ریه هستند.

 تعریق زیاد، ‌خارش، ایجاد بثورات جلدی و عفونت‌ها از دیگر پیامدهای افزایش استرس و اضطراب در دانش آموزان پیش دانشگاهی است.

و اما بی خوابی های مداوم در طول ماه های منتهی به برگزاری آزمون سراسری نیز به خودی خود عوارضی جبران ناپذیر بر جسم و روح دانش آموزان باقی خواهد گذاشت که تا سال های متمادی پس از فراغت از کنکور گریبان فرد را خواهد گرفت.

یک دانش آموز درباره شب های امتحان می گوید: «شب های امتحان انگار طولانی ترین شب های عمر آدم است و هرگز به صبح نمی رسد ، آن شب هر چه درد و مرض است به سراغ آدم می آید و نمی گذارد چشم ها یک لحظه با آرامش روی هم بیایند.»

بیشتر شب های امتحان و به ویژه شبی در سحرگاه آن روز موعود کنکور قرار گرفته است، اصلا خوابی وجود ندارد و در عین حال نمی توان درس هم خواند. اضطراب امتحان نمی گذارد لحظه ای فرد در آرامش باشد و در شب های امتحان اضطراب غول بی شاخ و دمی است که از ناکجا آباد ذهن سر بر می آورد و افکار دانش آموزان را با تمام توان در پنجه های پر التهابش می فشارد.

از سوی دیگر بی خوابی های مداوم در طی سال که هر دانش آموزی برای درس خواندن با آن مواجه است نیز خود پیامدهای ناگواری بر سلامتی جسم و روح فرد در پی دارد.

خوابیدن به انداره کافی یکی از ضروریات سلامت جسم و روان است . خواب ناقص و ناکافی واکنش های ذهنی را کند کرده و اثر منفی بر سیستم عصبی و ایمنی بدن گذاشته و یکی از عوامل ایجاد بیماری های جدی به شمار می رود.

بی خوابی باعث کاهش شدید فعالیت جسمانی و هوشیاری می شود. کاهش خواب شبانه به مدت یک ساعت و نیم فقط به مدت یک شب می تواند باعث کاهش هوشیاری روزانه به میزان ۳۲ درصد شود. حال باید در نظر گرفت که دانش آموزان در سنین پایین در مدت زمان دست کم ۷ ماهه تا پاسی از شب و گاهی نیز تا صبح مشغول مطالعه ای طاقت فرسا هستند که این امر با استرس و فشار روحی ناشی از سختی دروس و تصور مهیبی که از سطح سوالات کنکور در ذهن شکل گرفته است توام خواهد بود.

در دراز مدت، نتایج بالینی اختلالات درمان نشده ناشی از بی خوابی به راستی خطرناک می شوند. این نتایج با بیماری های بسیار زیاد و جدی همراهند. فشار خون بالا، حمله قلبی، ایست قلبی، سکته مغزی، چاقی، مشکلات روانی از جمله افسردگی و دیگر اختلالات روحی، از جمله عوارض کم خوابی است.

به علاوه نشستن های مداوم در پشت میز مطالعه و یا عادات غلط نشستن و چمباتمه زدن بر روی زمین در هنگام مطالعه نیز سبب بروز بیماری آتروز در ستون فقرات و زانوهای دانش آموزان می شود و عوارض آن تا سالها پس از پشت سر گذاشتن ایام کنکور نیز با فرد همراه خواهد بود.

به هر روی آنچه مشخص است نظام آموزشی فعلی کشور بر محفوظات دانش آموزان تاکید می کند و یادگیری دانش آموزان مورد توجه قرار نمی گیرد، بنابراین برای حل این معضل به وجود آمده در دانش اموزان و خانواده های آنها لزوم تغییر سیستم آموزشی کشور از نظام ارزشیابی به نظام یادگیری سالهاست که احساس می شود اما هرگز رنگ عمل به خود نگرفته است.

دانش آموزان هر قدر درطول سال زحمت کشیده و درس خوانده باشند در صورتی که در روز سرنوشت ساز کنکور، شرایط مناسبی نداشته باشند و به هر دلیلی نتوانند از پس سوالات امتحان برآیند ، زحمات یک ساله شان هدر می رود و همین موضوع نیز در بسیاری از موارد سبب اختلالات شدید روحی و روانی در آنها می شود.

البته  به جز نظام ارزشیابی که همواره با ایجاد استرس و اضطرابی که در بر دارد سبب مشکلات روحی برای دانش آموزان می شوند و فهم مطالب درسی را کاهش می دهند، عواملی همچون تاکید خانواده ها بر قبولی و کسب رتبه عالی در کنکور، ایجاد ترس و دلهره بیجا از سوی خانواده به منظور پذیرفته شدن در رشته های خاصی و ترس از مردودی جزء عواملی هستند که بر اضطراب دانش آموزان پیش دانشگاهی می افزاید و سبب بروز انواع مشکلات روحی و روانی در آنها می شود.

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید
Skyscraper large